«در سایه‌روشن زمان»؛ روایتی از پیشگامان سلامت در کاشان

کتاب «در سایه‌روشن زمان» روایتی منسجم و خواندنی از تاریخ شفاهی پیشگامان و افراد اثرگذار در حوزه سلامت کاشان است؛ روایتی که تلاش می‌کند لابه‌لای خاطرات، تجربه‌ها و گفته‌های شاهدان، تصویری روشن‌تر از مسیر تحول پزشکی در این منطقه ارائه دهد. نویسنده با اتکا به منابع شفاهی و مستندات تاریخی، نشان می‌دهد که طب در کاشان چگونه از روزگار حکیم‌باشی‌ها، داروهای گیاهی و نسخه‌های سنتی آغاز شد و در برابر ورود طب نوین مقاومت‌ها و تغییرات مختلفی را تجربه کرد. در این اثر از حکیمان و طبیبان برجسته‌ای سخن گفته می‌شود که با تکیه بر دانش سنتی، تجربه طولانی و محبوبیت اجتماعی، سال‌ها مرجع درمان مردم بودند و نام برخی از آنان در تاریخ پزشکی کاشان ماندگار شده است.

کتاب همچنین به شرایط اجتماعی و فرهنگی گذشته می‌پردازد؛ زمانی که بیماری، درمان و حتی مرگ بیمار را با تقدیر و باورهای مذهبی و عرفی پیوند می‌دادند و پزشک را در این میان تنها واسطه‌ای می‌دانستند. نویسنده با معرفی شخصیت‌هایی چون حکیم‌های مشهور دوره قاجار و طبیبان معاصر، تلاش می‌کند سهم آن‌ها را در شکل‌گیری هویت پزشکی امروز کاشان به تصویر بکشد.

«در سایه‌روشن زمان» تلاشی است برای ثبت و پاسداشت تجربه‌های ارزشمند نسل‌هایی که با امکانات محدود و دانش زمانه خود، نقشی مهم در سلامت مردم ایفا کردند. این کتاب خواننده را با بخشی کمتر روایت‌شده از تاریخ محلی آشنا کرده و اهمیت حفظ این یادگارهای شفاهی را یادآور می‌شود.

بخشی از مقدمه کتاب :

این بدان معناست که طب در حصار اوراد و خرافات گرفتار بود به طوری که بسیاری از مردم تا سال ها بعد از تاسیس دارالفنون در مقابل طب جدید مقاومت میکردند. در آن دوران حکیم‌باشی های دوره گرد به شهرها سفر میکردند تا بساط خود را پهن کرده و به درمان بیماران بپردازند. آن ها در قابل دارو و درمان، پول و یا جنس میگرفتند و مردم در مرگ بیمار پزشک را مقصر نمیدانستند و معتقد بودند که مرگ قسمت و قضا و قدر الهی است....